📌 Circus Kinsbergen op den Dries in Catsop – juli 1918

De advertentie in de Limburgsche Koerier

De aankondiging van Circus Kinsbergen voor Catsop is geplaatst in de Limburgsche Koerier. Dat betekent dat het circus zelf actief reclame heeft gemaakt voor zijn komst.

Reizende circussen waren in die tijd volledig afhankelijk van krantenadvertenties om publiek te trekken. Mond-tot-mondreclame alleen was niet voldoende. Een advertentie in een regionale krant als de Limburgsche Koerier was daarom essentieel om bezoekers uit Catsop en omliggende dorpen te bereiken.

Dat Circus Kinsbergen juist deze krant gebruikte, laat zien dat:

• het optreden vooraf was gepland,
• men rekende op voldoende publiek,
• en Catsop (Elsloo) werd gezien als een waardige standplaats voor meerdere voorstellingen.

De advertentie is daarmee niet alleen een aankondiging, maar ook een bewijsstuk: Circus Kinsbergen is daadwerkelijk op den Dries in Catsop geweest.

In juli 1918 deed Circus R. Kinsbergen Catsop aan. Niet ergens aan de rand, maar op den Dries – het hart van het dorp. Dat weten we zeker, want het circus kondigde zijn komst zelf aan in een advertentie waarin Catsop/Elsloo expliciet wordt genoemd.

Het circus gaf slechts drie voorstellingen:

• Zondag 21 juli
• Maandag 22 juli
• Dinsdag 23 juli 1918

Juist die korte aanwezigheid maakt dit moment zo bijzonder: het circus kwam, speelde, en trok weer verder.

🎪 Wat kreeg Catsop te zien?

De advertentie vertelt ons precies wat er op den Dries te beleven was. Geen groot stadscircus, maar een klassiek reizend familiecircus, met acts die dichtbij en persoonlijk waren.

Op het programma stonden onder andere:

• Paardendressuur, uitgevoerd door Mr. Leon (August)
• Komische scènes met een gedresseerde hond
• Mejuffrouw Florence, die optrad met gedresseerde duiven
• Een act op telefoondraad, waarbij 18 duiven werden ingezet
• Als afsluiting een komische pantomime met de titel
  “De ondeugende schoenmakersknecht”

Dat Florence in de advertentie met naam genoemd wordt, is veelzeggend. Zij was geen bijrol, maar een vaste artieste, gespecialiseerd in een duivenact die in die tijd als bijzonder en verfijnd gold.

👨‍👩‍👧‍👦 Circus Kinsbergen: een echt familiecircus

Affiche van Circus Kinsbergen. Het zogenaamde “twee-masten circus” trok van plaats tot plaats en gaf vaak slechts één of enkele voorstellingen per dorp.

Circus Kinsbergen was een zogenoemd twee-masten circus: klein, mobiel en volledig gedragen door de familie zelf. Mannen, vrouwen en kinderen hadden ieder hun eigen rol in de voorstelling.

De toegangsprijzen waren bewust laag gehouden:

• 1e rang: ƒ 1,-
• 2e rang: 60 cent
• 3e rang: 30 cent

Zo kon vrijwel iedereen uit Catsop en omgeving een voorstelling bijwonen.

🕊 Florence en de duiven

De duivenact van Florence verdient extra aandacht. Duiven waren gevoelige dieren en lastig te trainen, zeker voor optredens met publiek. Dat haar act apart wordt genoemd in de advertentie, laat zien dat dit een trekpleister was.

Het werken met meerdere duiven tegelijk – zelfs op draad – vroeg om discipline, timing en vertrouwen tussen mens en dier. Zulke acts hoorden bij de fijnere, meer elegante circuskunst van die tijd.

📜 De familie Kinsbergen in breder perspectief

De naam Kinsbergen is geen toeval. Het gaat om een joodse circusfamilie die al generaties lang in Nederland actief was. In het televisieprogramma Andere Tijden wordt de familie Kinsbergen genoemd in het kader van de familiegeschiedenis van Jeroen Krabbé.

Daaruit blijkt dat verschillende joodse families, waaronder Kinsbergen, in het circus hun bestaan opbouwden. Circus Kinsbergen maakte deel uit van die lange Nederlandse circustraditie, waarin vakmanschap van generatie op generatie werd doorgegeven.

Bron:
Andere Tijden – De familiegeschiedenis van Jeroen Krabbé
https://anderetijden.nl/artikel/6642/De-familiegeschiedenis-van-Jeroen-Krabbe

📍 Den Dries als decor

Dat het circus op den Dries stond, is logisch. De dries was van oudsher:

• een open dorpsruimte,
• een plek voor samenkomst,
• geschikt voor kermissen en tijdelijke evenementen.

In 1918, een zwaar jaar door oorlogsnasleep en ziekte, bood het circus een moment van afleiding en verwondering. Voor even was den Dries geen dagelijkse ontmoetingsplek, maar een circusterrein.

🧾 Slot

Dankzij één advertentie weten we:

• dat Circus Kinsbergen in Catsop was,
• wanneer,
• waar,
• wie er optraden,
• en wat het publiek te zien kreeg.

Dat maakt dit geen verzonnen verhaal, maar een vastgelegd moment uit de geschiedenis van Catsop.